Het onzichtbare zien

Vogelnestje met groene eieren, 1911

Het onzichtbare zien

Onlangs bekeek ik opnieuw het werk van Jan Mankes. Dit keer in het schilderachtig gelegen Museum Belvédère in Heerenveen. Mankes wordt wel ‘Hollands meest verstilde schilder’ genoemd. En dat is voelbaar wanneer je de zaal waar zijn werk hangt betreedt: de sfeer is bijna gewijd te noemen.

Jan Mankes liet na een kort leven (hij werd slechts 30 jaar oud) een respectabel oeuvre na van zo’n 200 schilderijen. Natuur speelde een belangrijke rol in zijn werk, maar hij schilderde ook portretten en interieurs.

Wat maakt het werk van Mankes zo bijzonder? Voor mij is dat naast de stille, intieme schoonheid, ook de zoektocht van de schilder naar de ziel der dingen. Mankes wilde een worden met zijn onderwerpen. Zoals Willem Jan Otten* treffend beschrijft: “Mankes herkende precies wat onzichtbaar is in wat hij schilderde en maakte het dusdoende tot een realiteit.”

Wyandottehaan met tinnen schotel, 1913

Dus keek ik naar Mankes. En met het kijken, zag ik dat onzichtbare. Het wezen waartoe hij probeerde door te dringen: in een vogelnestje, een haan, een rijtje bomen. De ziel der dingen, zo je het noemen wilt.

Na afloop wandelende ik door het nabijgelegen Oranjewoud. De omgeving die Mankes inspireerde tot het maken van zijn beste werk. Met de indruk die zijn werk in mij had achtergelaten, was het bos net iets stiller, iets groener, iets zachter. Zo werd ook hier het onzichtbare even zichtbaar.

 

 

Werk van Jan Mankes is o.a. te zien in Museum Belvedere in Heerenveen en in Museum MORE in Gorssel.

*citaat van Willem Jan Otten uit het boek: ‘In woord en beeld Jan Mankes’

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>